Dosye Royal Oasis: plizyè milyon dola piblik ekspoze, kestyon transparans yo rete san repons

Rapò finansye FDI, BNC ak konsta IGF sou ONA montre enstitisyon piblik ayisyen te pran gwo angajman finansye nan pwojè otèl Royal Oasis la. Konbyen lajan piblik ki te envesti, prete oswa mete an danje? Kiyès ki te posede SCIOP S.A.?

Konbyen lajan piblik ki te envesti, prete oswa mete an danje nan pwojè Royal Oasis la? Kiyès ki te kontwole SCIOP S.A., konpayi ki te pote pwojè otèl la? Kiyès ki te benefisye finansman yo, epi kiyès ki pote pèt yo jodi a? Kesyon sa yo depase senp diskisyon politik. Yo soti nan enfòmasyon ki parèt nan rapò finansye Fonds de développement industriel, FDI, Banque nationale de crédit, BNC, ansanm ak konsta Inspection générale des finances, IGF, sou jesyon envestisman Office national d'assurance-vieillesse, ONA. Lè enfòmasyon sa yo mete ansanm, yo montre yon pwojè prive kote plizyè enstitisyon piblik ayisyen te pran gwo angajman finansye kòm aksyonè oswa kòm kreditè. Dapre chif ki site nan dokiman yo, angajman istorik FDI nan SCIOP ta rive anviwon 6,77 milyon dola ameriken. Yon lòt prè BNC ki depase 6 milyon dola te sibi restriktirasyon anvan li te parèt kòm yon prè an defo. ONA, bò kote pa li, te resevwa kritik IGF poutèt li pa t ase pwoteje ak kontwole envestisman li. An 2025, yon entèvansyon Fritz Alphonse Jean te soulve ankò kestyon sou prèske 17 milyon dola byen piblik ki ta ekspoze atravè ONA, BNC ak FDI. Enfòmasyon sa yo pa pwouve Jerry Tardieu te detounen lajan piblik ni yo pa pèmèt mete tout desizyon SCIOP yo sou do li pèsonèlman. Men yo jistifye yon egzamen piblik serye sou finansman, jesyon, dèt ak estrikti aksyonarya konpayi an. Yon siksè ki pa t sèlman finanse ak kapital prive Royal Oasis te prezante pandan plizyè ane kòm youn nan gwo reyalizasyon antreprenarya Jerry Tardieu. An 2013, pandan premye polemik yo, Tardieu te pale de yon envestisman anviwon 40 milyon dola: 25 milyon dola ki ta soti nan men envestisè ayisyen ak 15 milyon dola finansman BNC ak Sogebank. Sepandan, finansman pwojè a te gen ladan tou patisipasyon enstitisyon piblik tankou FDI, ONA ak BNC. IFC, oswa SFI, ansanm ak Clinton Bush Haiti Fund, te parèt tou nan montaj finansye a. Kidonk, sektè piblik ayisyen an pa t yon senp obsèvatè. Lajan piblik te antre dirèkteman nan pwojè a atravè acha aksyon ak prè. FDI: anviwon 6,77 milyon dola angajman Nan mwa novanm 2010, FDI te envesti 750 000 dola nan kapital SCIOP. Nan mwa jen 2012, li te ajoute 2 milyon dola. Sa bay yon total 2,75 milyon dola kòm envestisman nan kapital konpayi an. Dapre enfòmasyon ki parèt nan rapò finansye yo, FDI te genyen 1 959 aksyon, ki te reprezante 12,24% kapital SCIOP nan moman an. Men FDI pa t sèlman yon aksyonè. Li te vin yon kreditè tou atravè de operasyon apa. PROFITEX: yon prè 2 milyon dola Nan dat 14 desanm 2012, SCIOP te jwenn yon prè patisipatif 2 milyon dola pou yon dire senk ane. Prè a te gen yon enterè fiks 3,5%, ansanm ak yon lòt pati varyab ki te koresponn ak 2% benefis anvan enterè ak taks. Garanti yo te gen ladan yon ipotèk premye ran sou pwopriyete ki te loje sant konferans lan ak yon garanti sou mèb ak ekipman yo. Dapre rapò finansye FDI yo, finansman sa a te antre nan pòtfolyo PROFITEX, Programme de financement des infrastructures touristiques et des exportations. PIRAIC: 2,0202 milyon dola pou rachte aksyon Clinton-Bush yo Nan menm dat 14 desanm 2012 la, FDI te bay SCIOP yon kredi-relais 2 020 200 dola. Dapre enfòmasyon ki nan rapò yo, lajan sa a te sèvi pou finanse racha 1 333 aksyon Clinton Bush Haiti Fund te genyen nan SCIOP. Sa vle di Clinton Bush Haiti Fund te kapab reprann kapital li, pandan SCIOP te reprann aksyon yo grasa yon nouvo finansman FDI. Operasyon sa a te anrejistre nan pòtfolyo PIRAIC, yon pwogram FDI te administre avèk resous piblik. Yon kredi twa mwa ki te toujou nan kont yo plizyè ane apre Kredi PIRAIC 2,0202 milyon dola a te prevwa pou yon dire twa mwa. Sepandan, oditè FDI yo te rapòte yon ensètitid sou rekiperasyon lajan an epi yo te endike SCIOP pa t remèt montan an. Rapò ki pote konsta sa a te siyen nan mwa avril 2018, plis pase senk ane apre kredi a te akòde. Sitiyasyon sa a soulve plizyè kestyon: Ki mekanis FDI te itilize pou suiv kredi a? Ki demach rekiperasyon ki te fèt? Poukisa garanti yo pa t pèmèt enstitisyon an rekipere lajan an? Èske opsyon FDI te genyen sou aksyon ki te sèvi kòm garanti yo te egzekite? Ki balans egzak kredi sa a jodi a? Prè PROFITEX la te parèt toujou entak Konparezon rapò finansye FDI pou ane 2014 rive 2017 montre de liy diferan ki gen rapò ak SCIOP: PIRAIC: 2 020 200 dola; PROFITEX: 2 000 000 dola. Montan ki te antre nan kont yo an goud te chanje sitou selon evolisyon to echanj la. Nan dat 30 septanm 2017, rapò yo te toujou montre anviwon 126,65 milyon goud anba PIRAIC ak 125,38 milyon goud anba PROFITEX. Montan sa yo te toujou koresponn, an gwo, ak 4,0202 milyon dola prensipal de prè yo. Sa pa pwouve pa t gen okenn peman enterè oswa lòt peman entèmedyè. Men li mande yon eksplikasyon sou rezon ki fè prensipal de prè yo te toujou parèt toupre montan orijinal yo plizyè ane apre yo te akòde. Lè yo ajoute 2,75 milyon dola envestisman nan kapital, 2 milyon dola PROFITEX ak 2,0202 milyon dola PIRAIC, angajman istorik FDI nan SCIOP rive 6,7702 milyon dola. Montan sa a pa dwe prezante kòm yon pèt otomatik, paske yon envestisman nan kapital pa menm bagay ak yon prè. Men li montre gwosè ekspozisyon yon sèl enstitisyon piblik te genyen nan pwojè a. BNC: yon kredi plis pase 6 milyon dola ki te klase an defo SCIOP te resevwa tou yon gwo kredi nan men BNC, yon bank piblik. Nan ane 2015, kredi sa a te restriktire nan kad dispozisyon ki te konsène sektè otelye a. Balans ki rapòte yo te rete enpòtan: anviwon 426 milyon goud an 2016; anviwon 396 milyon goud an 2017; anviwon 433 milyon goud an 2018; anviwon 576 milyon goud an 2019. Pou ane 2018 ak 2019, montan yo te koresponn ak apeprè 6,1 milyon dola selon to echanj ki te aplike nan kont yo. Apre restriktirasyon an, kredi SCIOP la te parèt nan rapò BNC yo kòm yon « default loan », sa vle di yon prè an defo. Se poutèt sa BNC dwe eksplike kondisyon prè a, rezon restriktirasyon an, peman SCIOP te fè, garanti ki te disponib ak balans aktyèl la. BNC te gen aksyon tou epi li te diminye valè yo Anplis kredi a, BNC te posede 1 207 aksyon SCIOP. Nan ane 2017, aksyon sa yo te reprezante 5% kapital konpayi an, avèk yon pri kontab anviwon 74,1 milyon goud. BNC te kòmanse pase pwovizyon sou patisipasyon sa a. Pou peryòd 2022-2023, mwens-valè ki te anrejistre a te rive anviwon 48,1 milyon goud, pandan valè nèt ki te rete a te anviwon 25,9 milyon goud. Sa vle di prèske de tyè valè kontab patisipasyon an te absòbe pa depresyasyon. Depresyasyon sa a pa pwouve otomatikman te gen fwod. Men li montre bank piblik la te estime valè envestisman li a te bese anpil. Kiyès ki te posede SCIOP? Estrikti kapital SCIOP la rete youn nan pi gwo kestyon dosye a. Dapre chif ki site nan rapò yo: 1 959 aksyon FDI te reprezante 12,24% kapital la; 1 207 aksyon BNC te reprezante 5% an 2017; menm 1 207 aksyon sa yo te reprezante 5,67% an 2023. Si kantite aksyon BNC yo pa t chanje men pousantaj la te ogmante, sa sijere te gen yon chanjman nan kapital total SCIOP. Li kapab soti nan yon rediksyon kapital, anilasyon aksyon, racha tit oswa yon lòt operasyon. San rejis aksyonè SCIOP la ak pwosè-vèbal ki konsène kapital konpayi an, li pa posib pou detèmine rezon egzak la. Se la nesesite transparans lan vin fondamantal. SCIOP ta dwe pibliye evolisyon kapital li ane apre ane epi eksplike: kiyès ki te aksyonè an 2010; kiyès ki te antre oswa kite konpayi an; sa ki te fèt ak 1 333 aksyon Clinton Bush Haiti Fund yo apre racha a; kijan patisipasyon FDI, BNC ak ONA te evolye; kiyès ki te benefisye ogmantasyon oswa rediksyon kapital yo; ki patisipasyon Jerry Tardieu ak lòt enterè prive ki te lye avè l te genyen nan chak etap. ONA: soti nan envestisè pou rive « pourvoyeur de fonds » Ka ONA a gen yon sansiblite espesyal, paske resous enstitisyon an soti sitou nan kontribisyon ki fèt pou pwoteksyon sosyal ak retrèt travayè yo. Jerry Tardieu te deklare an 2020 li pa t janm prete pèsonèlman yon goud nan ONA epi antrepriz li yo pa t resevwa prè nan men enstitisyon an. Enfòmasyon ki disponib yo pa etabli egzistans yon prè pèsonèl ONA te bay Jerry Tardieu. Kestyon prensipal la se pito fason ONA te jere patisipasyon li nan SCIOP. Dapre konsta atribiye ak IGF, absans swivi ak kontwòl te mete ONA nan pozisyon yon « pourvoyeur de fonds en lieu et place d'un investisseur », sa vle di yon founisè lajan olye yon envestisè ki pwoteje enterè li. IGF te rekòmande pou ONA egzèse dwa li kòm « actionnaire majoritaire » epi chita nan konsèy administrasyon SCIOP pou pwoteje envestisman li. Referans sa a ak yon pozisyon aksyonè majoritè soulve lòt kestyon: Konbyen ONA te envesti egzakteman? Ki pousantaj kapital SCIOP li te genyen? Èske ONA te resevwa dividann? Èske li te reprezante nan konsèy administrasyon an? Ki mezi li te pran pou siveye jesyon konpayi an? Kijan valè patisipasyon li te evolye? IGF fè rekòmandasyon, men okenn aksyon pa fèt Nan yon misyon swivi, IGF te retounen sou rekòmandasyon li yo konsènan pwojè SCIOP-Oasis. Konklizyon ki site nan rapò a di: « Aucune action n'a été entreprise par l'Office en vue d'appliquer les trois recommandations du projet SCIOP-Oasis. » Si sitasyon sa a konfime nan rapò orijinal la, li montre ONA pa t aplike twa rekòmandasyon IGF yo pou pwoteje envestisman li. Se youn nan aspè ki pi grav nan dosye a sou plan enstitisyonèl: yon enstitisyon piblik ta resevwa avètisman sou fason li jere yon envestisman enpòtan, men misyon swivi a ta jwenn okenn aksyon korektif pa t antreprann. An 2025, prèske 17 milyon dola byen piblik ta toujou ekspoze Nan mwa jiyè 2025, Fritz Alphonse Jean te entèpele Premye minis la sou sitiyasyon SCIOP. Nan korespondans lan, konpayi an te prezante kòm yon antite ki pa t kapab satisfè obligasyon finansye li yo. Ekspozisyon ONA, BNC ak FDI te evalye a prèske 17 milyon dola ameriken. Montan sa a pa dwe otomatikman prezante kòm 17 milyon dola ki deja pèdi. « Ekspoze » kapab gen ladan prè, envestisman, enterè, byen ki depresye oswa lòt angajman ki toujou sou kont yo. Se responsablite otorite yo pou bay yon dekonpozisyon detaye: konbyen ki se prè; konbyen ki se envestisman nan kapital; konbyen ki se enterè oswa penalite; konbyen ki deja pase kòm pwovizyon; ki garanti ki toujou egziste; ki kantite lajan ki ka rekipere. Sa dokiman yo pa pwouve Presizyon legal ak jounalistik nesesè. Enfòmasyon ki disponib yo pa pwouve Jerry Tardieu te detounen pèsonèlman lajan piblik. Yo pa etabli nonplis li te pran poukont li tout desizyon SCIOP pandan plis pase yon dizèn ane. Yo pa pèmèt di tou tout 17 milyon dola yo deja pèdi. Men dokiman yo soulve kestyon lejitim sou: wòl enstitisyon piblik yo nan finansman Royal Oasis; reta nan ranbousman prè yo; restriktirasyon ak defo kredi BNC a; depresyasyon patisipasyon piblik yo; feblès swivi ONA; absans transparans sou estrikti aksyonarya SCIOP; kantite byen piblik ki toujou ekspoze. Jerry Tardieu te itilize eksperyans li kòm antreprenè, tankou Royal Oasis, pou soutni kredibilite politik ak kapasite jesyon li. Sa rann li lejitim pou laprès ak piblik la mande eksplikasyon sou rezilta finansye pwojè li prezante kòm yon reyalizasyon enpòtan. Men dwa repons li dwe respekte. Menm dwa sa a dwe ofri SCIOP, ONA, FDI ak BNC. Pibliye kont yo ak lis aksyonè yo Gen yon fason dirèk pou retire dout yo: pibliye dokiman yo. SCIOP ta dwe rann piblik: eta finansye odit li yo depi 2010; lis konplè aksyonè li yo pou chak ane; pwosè-vèbal ki konsène ogmantasyon, rediksyon oswa lòt chanjman kapital; idantite pwopriyetè 1 333 aksyon Clinton Bush Haiti Fund yo apre racha a; akò finansman li te siyen ak ONA, FDI ak BNC; lis ranbousman ki te fèt sou chak prè; ipotèk ak lòt garanti ki te sèvi pou finansman yo; dividann ki te peye bay enstitisyon piblik yo. ONA, FDI ak BNC dwe, bò kote pa yo, eksplike montan egzak yo te envesti oswa prete, kantite yo deja rekipere ak valè byen ki toujou an danje. Finalman, otorite yo dwe prezante yon dekonpozisyon liy pa liy sou prèske 17 milyon dola ekspozisyon ki te rapòte an 2025. Lajan piblik mande kont Royal Oasis pa ka prezante sèlman kòm siksè yon antreprenè prive pandan enstitisyon piblik yo te envesti kapital, akòde prè epi sipòte yon pati enpòtan nan risk la. Menm jan an tou, difikilte finansye yon konpayi pa reprezante otomatikman yon krim. Sa ki nesesè se yon ankèt endepandan, piblikasyon dokiman yo ak yon egzamen kontradiktwa kote tout pati yo kapab reponn. Kesyon santral la rete menm bagay la: Kiyès ki te posede SCIOP, kiyès ki te benefisye valè pwojè a, konbyen lajan piblik ki te ranbouse epi kiyès ki pote risk oswa pèt yo jodi a? Anvan Royal Oasis sèvi kòm yon sètifika bon jesyon nan deba politik la, kestyon sa yo dwe jwenn repons ki klè, verifyab epi dokimante. Paske apre envestisman FDI yo, finansman PIRAIC ak PROFITEX yo, kredi BNC a, patisipasyon ONA a, restriktirasyon, defo ak depresyasyon yo, dosye Royal Oasis la pa konsène sèlman repitasyon yon antreprenè. Li konsène lajan piblik. E lajan piblik mande transparans ak rann kont. Nou se AlainShow, Solèy Débat: enfòme, verifye, analize san patipri.

Dosye Royal Oasis: plizyè milyon dola piblik ekspoze, kestyon transparans yo rete san repons

Abòne pou resevwa nouvèl verifye

Resevwa nouvèl AlainShow yo

Kòmantè