89,03% reyisit nan 9èm ane, sèlman 50,41% nan Bac: kisa rezilta egzamen Leta 2026 yo revele sou lekòl ann Ayiti?

Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP) pibliye rezilta konplè egzamen Leta pou ane akademik 2025-2026 la. Chif yo mande yon refleksyon serye sou eta sistèm edikatif ayisyen an.

PÒTOPRENS, Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP) pibliye rezilta konplè egzamen Leta pou ane akademik 2025-2026 la. Chif yo mete devan peyi a yon reyalite ki merite plis pase selebrasyon pou moun ki reyisi oswa desepsyon pou moun ki echwe: yo mande yon refleksyon serye sou eta sistèm edikatif ayisyen an. Sou plan nasyonal, 89,03% kandida 9èm Ane Fondamantal yo reyisi, tandiske nan egzamen fen etid segondè yo, Bac la anrejistre sèlman 50,41% reyisit. Sa vle di prèske 9 sou chak 10 kandida reyisi nan 9èm ane, pandan nan Bac la se anviwon 1 sou chak 2 kandida sèlman ki reyisi. Diferans sa a poze yon kestyon fondamantal: Kisa k ap pase ant fen fondamantal la ak fen segondè a? Nord-Ouest la kanpe deyò Youn nan rezilta ki pi remakab yo soti nan Nord-Ouest. Nan 9èm Ane Fondamantal, sou 13 108 kandida ki te patisipe, 13 006 reyisi, sa ki reprezante 99,22%. Nan Bac la, Nord-Ouest la rete nan tèt rezilta yo tou avèk 4 833 admis sou 6 196 kandida, pou yon pousantaj 78%. Rezilta sa yo merite yon analiz apa. Èske se metòd ansèyman? Preparasyon elèv yo? Òganizasyon lekòl yo? Kalite sipèvizyon pedagojik la? Yon pousantaj wo poukont li pa pèmèt nou reponn kestyon sa yo. Se la yon ankèt edikatif dwe kòmanse. Artibonite: yon siyal ki dwe enkyete responsab yo Sitiyasyon Bac la diferan anpil nan Artibonite. Sou 11 675 kandida, sèlman 4 543 reyisi, sa ki bay yon pousantaj 38,91%. Sa vle di plis pase 6 sou chak 10 kandida ki te patisipe nan Bac la nan depatman sa a pa rive admis. Rezilta sa a pa dwe sèvi pou kondane elèv yo oswa pwofesè yo san analiz. Artibonite ap travèse yon kontèks sosyal ak sekirite difisil. Se poutèt sa li nesesè pou chèche konnen ki kantite jou klas ki pèdi, ki enpak deplasman popilasyon an genyen sou lekòl yo, kondisyon pwofesè yo ak lòt faktè ki kapab enfliyanse pèfòmans elèv yo. Gwo diferans ant depatman yo Premye rezilta Bac MENFP te pibliye yo te deja montre gwo disparite atravè peyi a. Sud te rive nan 71,71%, Centre 68,10%, Sud-Est 56,58%, Nord 48,97%, Ouest 45,73%, Grand-Anse 42,84%, Nord-Est 42,70% epi Nippes 40,36%. Lè nou ajoute rezilta final Nord-Ouest ak Artibonite yo, nou jwenn yon sistèm kote chans pou yon kandida reyisi parèt trè diferan selon depatman kote li prezante egzamen an. Men AlainShow avèti kont yon konklizyon twò rapid: yon depatman ki gen pi gwo pousantaj reyisit pa otomatikman gen pi bon sistèm edikatif la. Pou etabli sa, fòk nou analize kantite kandida, pèfòmans pa matyè, kalite lekòl yo, kondisyon ekonomik fanmi yo, kantite tan ansèyman elèv yo resevwa ak lòt endikatè. 89% nan 9èm ane kont 50% nan Bac: kestyon santral la Se diferans sa a ki dwe atire plis atansyon. Si prèske 90% elèv yo kapab franchi egzamen 9èm ane a, poukisa nan fen segondè a sèlman anviwon mwatye kandida Bac yo reyisi? Èske gen yon pwoblèm nan tranzisyon ant fondamantal ak segondè? Èske pwogram segondè a adapte ak nivo elèv yo? Èske gen ase pwofesè kalifye? Ki matyè ki lakòz plis echèk? Èske kondisyon sekirite peyi a diminye kantite èdtan elèv yo pase nan klas? Epi kestyon ki pi delika a: èske pousantaj reyisit nan egzamen Leta yo vrèman mezire kalite edikasyon timoun ayisyen yo resevwa? Rezilta egzamen yo poukont yo pa kapab reponn tout kestyon sa yo. Rezilta yo dwe tounen zouti pou politik piblik MENFP fè konnen rezilta yo disponib pa lekòl, pa matyè ak pa sant egzamen. Se la yon analiz pi pwofon ta dwe fèt. Olye peyi a sèlman klase depatman ki fè plis oswa mwens pousantaj, Leta ta dwe itilize done sa yo pou idantifye lekòl ak zòn kote feblès yo pi grav, matyè kote elèv yo gen plis difikilte, bezwen fòmasyon pwofesè yo ak inegalite ki egziste ant diferan rejyon peyi a. AlainShow mande yon deba ki ale pi lwen pase pousantaj yo Dèyè chak pousantaj gen yon timoun, yon fanmi, yon pwofesè ak yon lekòl. Se poutèt sa kestyon an pa dwe sèlman: “Konbyen elèv ki reyisi?” Nou dwe mande tou: “Kisa elèv ki reyisi yo aprann toutbonvre?” “Poukisa anpil lòt rive nan fen segondè san yo pa kapab franchi Bac la?” “Èske yon timoun nan Artibonite, Ouest, Nippes oswa Grand-Anse jwenn menm kondisyon aprantisaj ak yon timoun nan yon lòt depatman?” Epi sitou: “Kisa Leta pral fè ak enfòmasyon rezilta sa yo bay?” Yon egzamen Leta pa dwe sèlman sèvi pou bay yon elèv yon nòt, yon diplòm oswa mete non li nan yon lis admis. Li dwe sèvi tou kòm yon egzamen pou sistèm edikatif la li menm. ALAINSHOW, Enfòme. Analize. Poze kestyon ki konte.

89,03% reyisit nan 9èm ane, sèlman 50,41% nan Bac: kisa rezilta egzamen Leta 2026 yo revele sou lekòl ann Ayiti?

Abòne pou resevwa nouvèl verifye

Resevwa nouvèl AlainShow yo

Kòmantè