« Si w pa kapab, ou pa kapab, Fils-Aimé »: Berg P. Hyacinthe mete pouvwa a devan kontradiksyon li

Deklarasyon Berg P. Hyacinthe lan mete pouvwa tranzisyonèl Alix Didier Fils-Aimé devan pwòp kontradiksyon li: si Matisan pa debloke, kijan pou eleksyon fèt? Men metafò « antèman an a katrè » ka pase pou yon menas nan yon kontèks kote vyolans politik nòmalize.

Nan yon deklarasyon ki kout, frapan e chaje ak senbòl, Berg P. Hyacinthe lanse yon kritik dirèk kont Premye Minis Alix Didier Fils-Aimé: « Si w pa ka debloke Matisan, ou pa ka òganize eleksyon nonplis. Si w pa ka òganize eleksyon, ou pa ka rete sou pouvwa a nonplis. Pare pa pare, antèman an a katrè. » Lojik deklarasyon an senp: yon pouvwa tranzisyonèl ki pran angajman pou retabli sekirite epi òganize eleksyon dwe mezire dapre rezilta li, pa sèlman dapre pwomès li. Matisan sèvi isit la kòm yon senbòl efondreman otorite Leta a. Lè yon aks estratejik konsa rete anba men gwoup ame, kestyon an vin lejitim: èske Leta kapab garanti deplasman kandida yo, ouvè biwo vòt yo, pwoteje pèsonèl elektoral la epi pèmèt sitwayen yo vote san presyon? Dout sa a pa soti sèlman nan opozan pouvwa a. Nan mwa me 2026, Fils-Aimé te rekonèt kondisyon sekirite yo pa t pèmèt eleksyon fèt nan mwa out. Konsèy Elektoral Pwovizwa a fikse premye tou a pou 13 desanm 2026, men li fè konnen aplikasyon kalandriye a depann de amelyorasyon sekirite ak disponibilite finansman. Sepandan, agiman Hyacinthe lan bezwen yon presizyon: reprann Matisan pa kapab sèl kritè pou detèmine si eleksyon posib. Yon eleksyon kredib mande sekirite nan plizyè depatman, lis elektoral serye, sant vòt aksesib, finansman, obsèvasyon endepandan ak patisipasyon lib. Debloke yon sèl zòn ta yon pwogrè enpòtan, men li pa ta otomatikman garanti yon bon eleksyon. Dènye fraz la—« antèman an a katrè »—se pati ki pi pwoblematik la. Nan langaj politik, li ka vle anonse fen yon pouvwa oswa echèk yon administrasyon. Men, nan yon peyi kote vyolans politik deja nòmalize, metafò sa a kapab fasilman entèprete kòm yon menas fizik. Kritik politik dwe sevè, men li pa dwe kite okenn konfizyon sou vyolans. Pozisyon AlainShow Deklarasyon Berg P. Hyacinthe lan soulve yon kestyon fondamantal: konbyen tan yon dirijan ki pa eli kapab kontinye dirije sou baz pwomès eleksyon li pa rive reyalize? Fils-Aimé dwe prezante yon plan sekirite ak elektoral ki mezurab: zòn pou reprann, delè, bidjè, kantite sant enskripsyon ak kondisyon minimòm pou vòt la fèt. Si li pa kapab bay rezilta ni respekte yon kalandriye kredib, kestyon sou lejitimite politik li ap vin pi lou chak jou. Men, se enstitisyon, lalwa ak mobilizasyon demokratik ki dwe deside fen yon pouvwa—se pa menas, zam oswa « antèman » literal. AlainShow konkli: yon pouvwa tranzisyonèl pa resevwa yon chèk blanch. Li dwe pwouve kapasite li, rann kont epi prepare pasaj la bay otorite ki soti nan eleksyon. Eleksyon san sekirite kapab tounen yon maskarad; pouvwa san eleksyon kapab tounen yon tranzisyon san fen. AlainShow nou se Solèy deba!

« Si w pa kapab, ou pa kapab, Fils-Aimé »: Berg P. Hyacinthe mete pouvwa a devan kontradiksyon li

Kòmantè